ေနလုိ႔ မရေအာင္ ပူဦးမယ့္ ျမန္မာျပည္ ရာသီဥတု နဲ႔ ျပည္သူေတြ ဆင္ျခင္ သင့္တဲ့ အခ်က္ေတြ

အခုရက္ပိုင္းထဲ တအားပူတယ္ ဆိုၿပီး ၿငီးလာၾကတယ္။ ဒါက တစ္ႏိုင္ငံလုံး ေနရာအႏွံ႔ သိသာေနတာမို႔ သတိမထားတဲ့လူရယ္လို႔လည္း ရွိမွာမဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဘာေၾကာင့္ သိသိသာသာထပူေနရသလဲကိုေတာ့ မေတြးခ်င္ၾကတဲ့လူက ပိုမ်ားတယ္။

အခုလက္ရွိ ရန္ကုန္ အပူခ်ိန္ဟာ 39°C ၊ Humidityလို႔ေခၚတဲ့ စိုထိုင္းဆက 35-45% ၾကား တက္လိုက္က်လိုက္ျဖစ္ေနတယ္။ Wind Gusts လို႔ ေခၚၾကတဲ့ ေလတိုက္ႏႈန္းက တစ္နာရီမွ 13 kmအထိပဲရွိတယ္။ ဒီRateေတြက ရန္ကုန္လူဦးေရနဲ႔ပါ ခ်ိန္တြက္လိုက္ရင္ ေပါ့ေသးေသး မဟုတ္ဘူး။ ရန္ကုန္ပဲလား ဆိုေတာ့ ေအးပါတယ္ ဆိုတဲ့ ျမန္မာအေပၚပိုင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ Rateေတြကလည္း ျမင့္ေနတယ္။

ေခ်ာက္လိုေနရာ မွာ Covid နဲ႔မေသဘဲ အပူခ်ိန္နဲ႔ေသမယ့္ လူေတြ ရွိေနေတာ့မယ္။ တျခား မႏၲေလး၊ ပဲခူး၊ စစ္ကိုင္းလိုေနရာေတြလည္း Rateက အဆင္ေျပေနတဲ့ အေနအထားမဟုတ္ဘူး။ လက္ရွိျမန္မာကို Greenhouseလို႔ေခၚတဲ့ ဖန္လုံအိမ္အာနိသင္ဖက္က တြက္ခ်က္ပုံgraphထဲ ၾကည့္လိုက္ရင္လည္း အဆင္ေျပေနတဲ့ အေျခအေန ဟုတ္မေနဘူး။

ဒါေတြက ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ရတာလဲ? ကို ခဏထားဦး။ ဒီလို အ​ေျခအေနမွာ သိထားသင့္တာတခ်ိဳ႕ရွိတယ္။ ဒါက Climateဖက္ကတင္မဟုတ္ဘဲ Environmental Engineeringဖက္က သဘာတရားနဲ႔ပါအေျခခံၿပီး သတိထားေစခ်င္တာေလးေတြပါ။

အရင္က လူႀကီးေတြကေျပာတယ္။ ေန႔လည္ဆို အျပင္မထြက္နဲ႔။ ႏွစ္နာရီက အပူဆုံးအခ်ိန္ ဘာညာေပါ့။ အခုျမန္မာရဲ႕ Green Zoneေလ်ာ့နည္းလာမႈအလိုက္ ျမင့္တက္လာတဲ့ Temperature Rateအရ ေန႔လည္ႏွစ္နာရီက အပူဆုံးမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ မနက္ ဆယ္နာရီေက်ာ္တာနဲ႔ သတိ ထားသင့္ေနၿပီ။

Climate Rateအရ 10:35 AM to 3:55 PM ၾကား မွာ အျပင္ထြက္ေနတဲ့လူတိုင္းဟာ အကာအကြယ္နဲ႔ သြားလာသင့္တယ္။ မဟုတ္ရင္ ေနအပူခ်ိန္ တိုက္႐ိုက္ထိေတြ႕မႈေၾကာင့္ အဆင္ေျပမွာမဟုတ္ဘူး။ ေနာက္တစ္ခုက လက္ရွိျမန္မာရဲ႕ UV Indexက 8 ေတြ 10 ေတြအထိ တက္သြားတတ္တယ္။ ဒါက စံသတ္မွတ္ခ်ကိအရ ( Very High)ပါ။ အခုလိုအေျခအေနမွာ အသက္ေလးငါးဆယ္အ႐ြယ္ လူႀကီးတစ္ေယာက္ ဘယ္ေလာက္က်န္းမာေနေန ေနပူထဲ ႏွစ္နာရီေလာက္ အကာအကြယ္မဲ့ အေဆာင္းမပါဘဲ သြားလာေနရင္ ဘိုင္းခနဲပစ္လဲ က်မယ့္အေနအထားပဲ။ မျဖစ္ရင္မျဖစ္ဘူး ျဖစ္ရင္လည္း ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာပါ ျပတ္ႏိုင္တဲ့အထိ တိုးေနတဲ့ °C အပူရွိန္ႀကီးပါ။

အခုလိုအခ်ိန္ အသက္ႀကီးသူေတြ အခ်ိန္ၾကာၾကာ ေနပူထဲ သြားလာမေနသင့္ဘူး။ လက္ရွိတိုင္းတာခ်က္အရ အခုျမင့္ေနတဲ့အပူခ်ိန္က ေနာက္သုံးေလးရက္နဲ႔ မက်သြားတဲ့အျပင္ 39°C (over) ဆိုၿပီး ၫႊန္းကိန္းဇယားေတြအရ ဒီလကုန္အထိ ဆက္သြားေနမယ့္သေဘာမွာ ရွိပါတယ္။ 45- 48°C လို႔ တက္ႏိုင္​ေျခၫႊန္းကိန္းေတြကလည္း ေပါ့ေသးေသးမဟုတ္လွဘူး။ အလကားပါကြာ အရင္ကလည္း ဒီလိုေႏြရာသီဆို ပူတာပါပဲလို႔ တခ်ိဳ႕ေျပာၾကမယ္။ အပူခ်ိန္ 1-3 တက္ဖို႔ ရက္ပိုင္းနဲ႔မရပါဘူး။ ႏွစ္ခ်ီၾကာပါတယ္။

ဒီလိုအခ်ိန္မွာ ဘာေတြ လုပ္သင့္လဲ?

အခုလက္ရွိ ျမင့္ေနတဲ့ အပူခ်ိန္က ​Short-term temperatureလို႔ေခၚတဲ့ Weather Changeကေန ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ အပူပါ။ ျမန္မာ ရဲ႕ စံအပူခ်ိန္မ ဟုတ္ဘူး။ ဒီလိုျမင့္ေနတဲ့ အပူခ်ိန္မွာ လူသားအေနနဲ႔ လုပ္ႏိုင္တာႏွစ္မ်ိဳးပဲရွိတယ္။

ပထမအခ်က္က က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ နည္းလမ္းေတြ ကို လိုက္နာဖို႔။ ဥပမာ- ေပါ့ေပါ့ပါးပါးဝတ္တာ၊ ေရမၾကာခဏ ေသာက္ေပးရတာ၊ အရိပ္ထဲေနတာ၊ အျပင္ထြက္လည္း အကာအကြယ္နဲ႔သြားလာတာ၊ အစားအေသာက္ မေသာင္းက်န္းတာ စတာေတြေပါ့။ ဒါေတြက ခင္ဗ်ားတို႔လည္း သိၿပီးသားပါ။

ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ ျမန္မာကလူအမ်ားစု အသိ နည္းတယ္။ ဘာလဲဆိုေတာ့ Environment Lawေတြကေန ျပဳလုပ္ယူတာ။ ဘာေၾကာင့္ျမန္မာမွာ ပိုပူေနရသလဲဆိုေတာ့ ျမန္မာရဲ႕ ေျမမ်က္ႏွာျပင္နဲ႔ အနီးဆုံးေလထုအလႊာ အလုပ္လုပ္ပုံႏႈန္း နိမ့္က်ေနလို႔ရယ္၊ ေနအပူကို ကာကြယ္ေပးထားတဲ့ တိမ္လႊာရဲ႕ ေတာင့္ခံႏိုင္အား ေလ်ာ့က်လာလို႔ရယ္ေၾကာင့္ပါ။ ဒီေနရာမွာ ေမးစရာက ေျမႀကီးနဲ႔ ေနပူတာ ဘာဆိုင္လဲေပါ့။

ေျမႀကီးကေန ေနအပူကိုစုတ္ေပးႏႈန္းကလည္း Environmental Procedureေတြထဲက တစ္ခ်က္ပါ။ တိမ္ကိုေက်ာ္လာတဲ့အပူလႈိင္းကို ေျပေလ်ာ့ေအာင္ ေလထုကေန သယ္ေဆာင္လႈပ္ရွားေပးတယ္။ ေလထုကိုေက်ာ္လာတဲ့ အပူလႈိင္းက ေျမႀကီးကိုထိတဲ့အခါ ေျမႀကီးက သူ႔မူအတိုင္း ႏိုင္သေလာက္စုတ္ေပးတယ္။ ကမာၻ႔ေျမထု ဟာ ခင္ဗ်ားတို႔ထင္ထားတာထက္ အလုပ္လုပ္ေပးပုံ ပိုမ်ားပါတယ္။

ဒီအခါမွာ အိမ္ထဲေနတဲ့လူေတြက ေလထုကေက်ာ္လာ တဲ့အပူနဲ႔ ေျမႀကီးကမခံေပးႏိုင္တဲ့အပူၾကား “ရာသီဥတုပူလိုက္တာ” လို႔ေျပာလာတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာဖက္ကမဟုတ္ဘဲ Environmentalနည္းလမ္းအရ ေျမႀကီးကို ေရမၾကာခဏ ေရျဖန္းေပးထားမႈကလည္း အပူကိုေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။ ေျမႀကီးကိုေရျဖန္းေပးရင္ ေျမႀကီးရဲ႕အလုပ္လုပ္ႏႈန္းက ျမန္ဆန္တယ္။ အပူကိုပိုစုတ္ေပးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မယုံရင္ ကိုယ့္အိမ္ကေျမကြက္လပ္အလြတ္ကို ေရျဖန္းေပးထားၾကည့္ပါ။ သိသိသာသာ အပူဒဏ္ခံရမႈ နိမ့္ေနတာကို ခံစားမိလိမ့္မယ္။

ဒါဆိုရင္ ေျမကြက္မရွိဘဲ ေနေနတဲ့လူေတြကေရာ? ဒီေမးခြန္း ကို ဖီလစ္ပိုင္ EE Engrေတြက လြန္ခဲ့တဲ့ဆယ္စုႏွစ္သုံးစုအလြန္တည္းက ေျဖေပးခဲ့လို႔ ဖီလစ္ပိုင္နဲ႔ အာရွက အပူပိုင္းေဒသတခ်ိဳ႕မွာ က်င့္သုံးၾကတယ္။ အိမ္ရဲ႕နံရံေတြကို ေရျဖန္းေပးၾကတာေပါ့။ အမ်ားႀကီးျဖန္းစရာမလိုဘူး။ ႏွစ္နာရီျခားတစ္ခါ အပင္ေရျဖန္းသလို ကိုယ္ေနမယ့္ေနရာက နံရံ၊ ထရံေလာက္ကို ျဖန္းထားရင္ရတယ္။ ဒီနည္းေတြက အိမ္ရဲ႕ ေလဝင္ေလထြက္ျပတင္းေပါက္ေတြကို ဖြင့္ေပးထားသလို လူတိုင္းလိုက္လုပ္ႏိုင္တဲ့ သဘာဝနည္းနဲ႔ အပူဒဏ္သက္သာဖို႔ လုပ္ဖို႔ရတဲ့ နည္းေတြေပါ့။

အနည္းဆုံးေတာ့ ဒီနည္းေတြက ေတာက်ေပမယ့္ သက္သာ တယ္။ ဒါက Airconခန္းထဲေနတဲ့ လူတန္းစားကိုေျပာေပးတဲ့နည္းမဟုတ္ဘူး။ ျမန္မာမွာ Airconမရွိတဲ့ မိသားစုေတြမွအမ်ားႀကီးပဲ။ ဒီနည္းေတြက ေရွးနည္းဆိုလည္းဟုတ္သလို လက္ေတြ႕အက်ိဳးရတဲ့ အပူဒဏ္ခံ Environmentalနည္းေတြပါပဲ။ ( အထင္ မေသးပါနဲ႔။ EEရဲ႕ DM Courseမွာ သင္ရတဲ့နည္းေတြပါ။ ) သစ္ပင္ေတြရွိတဲ့အိမ္ကေတာ့ အခုကာလမွာ ေပ်ာ္စရာေပါ့။ ကိုယ့္အိမ္ ကိုယ့္တိုက္ခန္း ကိုယ့္အေဆာင္မွာ သစ္ပင္ေရာ၊ Airconပါမရွိရင္ေတာ့ ဒီလိုနည္းေတြ လိုက္နာရမႈေတြကပဲ အသုံးဝင္လိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ သဘာဝနည္းက Airconတို႔ ပန္ကာတို႔လို ဘာ Heat Waveမွ မလႊတ္လို႔ ပိုေတာင္အဆင္ေျပတယ္။

ရာသီဥတုပူလာတယ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံတစ္ခုတည္း ကြက္ျဖစ္တတ္တဲ့ အရာမဟုတ္ပါဘူး။ ကမာၻလုံးဆိုင္ရာ weather patternေတြ ကေမာက္ကမျဖစ္လာမႈ၊ ဖန္လုံအိမ္အာနိသင္ ေလ်ာ့က်လာမႈေတြေၾကာင့္ ခံရတာေတြပါ။ လူေတြ ေစာက္စည္းကမ္းမရွိ မဆင္ျခင္ခဲ့လို႔ေပါ့။ ဖန္လုံအိမ္အာနိသင္ ဘာေၾကာင့္ေလ်ာ့လာသလဲ ဆိုရင္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္နဲ႔ မီသိန္းလို ဖန္လုံအိမ္ဓာတ္ေငြ႕မ်ိဳးေတြ ပိုထုတ္လႊတ္မႈကေန ျဖစ္ပ်က္လာတာေတြေပါ့။

အခုလက္ရွိျမန္မာမွာ အပူခ်ိန္ျမင့္ေနသလိုပဲ၊ မိုးႀကီး မွာေတြ၊ မုန္တိုင္းဝင္မယ့္ ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြကလည္း ထြက္ေနၿပီ။ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာလည္း အခုလို Weather အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာမွာပဲ။ ေလထုထဲက ဖန္လုံအိမ္ဓာတ္ေငြ႕အခ်ိဳးအစားကို အနည္းငယ္ေျပာင္းလဲမႈျဖစ္ရင္ေတာင္ ကမာၻလုံးဆိုင္ရာ အတိုင္းအတာအရ သိပ္ကိုႀကီးမားတဲ့ေျပာင္းလဲမႈကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဖန္လုံအိမ္အာနိသင္ စေျပာင္းလဲခဲ့တာ စက္မႈေတာ္လွန္ေရးေခတ္ကေန လက္ရွိေခတ္အထိမို႔ ၾကာခဲ့ပါၿပီ။

သမုဒၵရာ Water Patternေတြ၊ River Patternနဲ႔ Green Zoneက အခု လိုျဖစ္ပ်က္ေျပာင္းလဲလာမႈေတြကို တြန္းလွန္ေပးခဲ့ေပမယ့္ အခ်ိန္ၾကာလာေလ မဆင္ျခင္လာမႈက မ်ားလာလို႔ လက္ရွိကမာၻဟာ စိုးရိမ္စရာအမွတ္အထိ ေရာက္လာခဲ့ၿပီ။ NOAAလို႔ ေခၚတဲ့ National Oceanic and Atmospheric Administrationရဲ႕ တိုင္း တာခ်က္အရ လက္ရွိကမာၻရဲ႕ ႏွစ္ေျခာက္ဆယ္ကာလမွာ ေလထုထဲရွိလာတဲ့ Carbon Dioxide ပမာဏဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္သုံးသန္းကထက္ ပိုျမန္တဲ့ အဆနဲ႔တက္လာတဲ့ ေၾကာက္စရာပမာဏျဖစ္ေနတယ္။ သေဘာက လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ တစ္ရာက ကမာၻနဲ႔ လက္ရွိကမာၻက အကုန္ျခားနားေနပါၿပီ။ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲႏႈန္းလည္း အမွတ္နဲ႔မဟုတ္ဘဲ အဆနဲ႔ေျပာင္းလဲလာေနတယ္။

အနီးစပ္ဆုံး ဥပမာတစ္ခုကို တိတိ က်က်ေျပာရရင္ ၁၉၆၀တုန္းက ေလထုထဲရွိတဲ့ကာဗြန္ပမာဏဟာ ၂၀၁၀ မွာ ေလးဆနီးပါးတိုးလာတယ္။ လက္ရွိ ၂၀၂၀မွာ 416.21 ppmဆိုတာ လန္႔စရာႀကီးပါ။ NASAက EE Engrေတြ တိုင္းတာမႈအရ ဒီႏႈန္းအတိုင္းဆက္သြားရင္ ၂၀၄၀ နဲ႔ ၂၀၆၀ အတြင္း ေရခဲတုံးေပ်ာက္ေနမယ့္ အာတိတ္ေႏြရာသီ ကို ျမင္ၾကရလိမ့္မယ္တဲ့။ အာတိတ္သာ ပ်က္စီးသြားရင္ ကမာၻ႔သမိုင္းထဲ စာအုပ္ထဲသာျမင္ရေတာ့မယ့္ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြရွိေနပါတယ္။ ေရခဲျမစ္ေတြ၊ ေရခဲျပင္ေတြဆိုတာ အလကားအပိုရွိေနတဲ့ေနရာေတြ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔မရွိရင္ သူတို႔အရည္ေပ်ာ္လာေနတာကို မဆင္ျခင္ရင္ ေသေပးရမယ့္သက္ရွိက မေတြးရဲစရာပါ။

လူသားေတြဟာ တစ္မိနစ္မွာ ေဘာလုံး ကြင္း ၂၇ကြင္းစာ သစ္ပင္ေတြကို ခုတ္လွဲေနတယ္။ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္က ၂၈အထိ စံခ်ိန္တင္သြားတယ္။ ဒါဟာ တစ္ရက္ကို ေဘာလုံးကြင္းေလးေသာင္းစာ ခုတ္လွဲေနတာကို သက္ေသျပလိုက္တာပဲ။ လူေတြ ပုိက္ဆံဘယ္ေလာက္ေပါေပါ ဝယ္လို ႔မရတဲ့အရာထဲ သဘာဝကေပးတဲ့ ေရသန္႔နဲ႔ ေလထုပါပါတယ္။ ဒီေရနဲ႔ေလကို သစ္ပင္ေတြကေန ျပန္ထုတ္ေပးေနတယ္။

သစ္ပင္ေတြမရွိရင္ မိုးမမွန္ဘူး။ မိုးမမွန္ရင္ Water Circulation ကေမာက္ကမျဖစ္မယ္။ ေလထုညစ္ညမ္းမႈကို သစ္ပင္ေတြကေနလည္း ျပန္ထိန္းညႇိေပးတယ္။ ဒီပမာဏအတိုင္း ဆက္ခုတ္ေနရင္ Green Zone Areaကန္႔သတ္မွတ္ကို ေက်ာ္တဲ့ႏွစ္မွာ ကမာၻ႔လူဦးေရတစ္ဝက္ဟာ တေျဖးေျဖးေ သေပးရလိမ့္မယ္။ လက္ရွိ ကမာၻ႔Water Resources ကန္႔သတ္မွတ္ဟာ ၁၉၅၀ ေနာက္ပိုင္းတည္းက ေအာက္ကိုထိုးက်ေနခဲ့ပါၿပီ။

ဒါေပမဲ့ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ဟာ ကမာၻ႔သမိုင္းမွာ ေၾကာက္စရာအေကာင္းဆုံး ဆယ္စုႏွစ္ေတြအေနနဲ႔စဖို႔ လူသားေတြကပဲ စလုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ အခု ကမာၻ႔လူဦးေရရဲ႕ သန္းေပါင္း ၇၉၀ ေက်ာ္ဟာ သဘာဝေရသန္႔အရင္းအျမစခ မေသာက္သုံးရပါဘူး။ လူမႈကြန္ရက္ေတြ TV ေတြမွာ ေရတစ္ခြက္ေသာက္ရဖို႔ ခက္ခက္ခဲခဲ ႐ုန္းကန္ေနရတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကို ျမင္ၾကမွာပါ။

ခင္ဗ်ားကအိမ္မွာ ေရတစ္ပုံးစာနဲ႔ ေခါင္းေလွ်ာ္လို႔ရ တာက ေလးငါးပုံးစိတ္ႀကိဳက္သုံးေနခ်ိန္၊ ပန္းကန္တစ္ခ်ပ္ကို ေရႏွစ္လီတာေလာက္သုံးၿပီး ေဆးေနခ်ိန္ တျခားေနရာမွာ ေရတစ္ခြက္ေသာက္ရဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနရတဲ့မိသားစုေတြ ေနထိုင္ေနရပါၿပီ။ ဒါပဲလားဆိုေတာ့ လူေတြရဲ႕ မဆင္ျခင္မႈေၾကာင့္ ၁၉၇၁ ခုႏွစ္ကရွိတဲ့ ကမာၻ႔ေတာ႐ိုင္း တိရစာၦန္အေကာင္ေရဟာ ႏွစ္ေလးဆယ္ေက်ာ္အတြင္းမွာတင္ 60% ေပ်ာက္ဆုံးသြားခဲ့ပါၿပီ။

ဒါကအားလုံးနားလည္ေအာင္ ဘာဘိုစကားမွ ထည့္မညႇပ္ ဘဲ ႐ိုး႐ိုးေလးေရးျပတာပါ။ လက္ရွိျမန္မာဟာ အရင္အစိုးရ အဆက္ဆက္ရဲ႕ မဆင္မျခင္လုပ္ခဲ့မႈေတြေၾကာင့္ ကိုယ္ေတြ႕ခံစားေနရၿပီ။ ဒီလိုေျပာလို႔ NLD ေရွ႕ အရင္အစိုးရကို ေလာ္ဘီလုပ္တယ္မထင္နဲ႔။ က်ဳပ္က Environmentalကိုပဲ စိတ္ဝင္စားသူပါ။ ဒါေပမဲ့ အရင္ အစိုးရအဆက္ဆက္ လုပ္ခဲ့တဲ့အက်ိဳးဆက္ေတြက လက္ရွိကာလကို ႐ိုက္ခတ္ေနျခင္းရဲ႕ ျပယုဂ္ပဲ။

ကမာၻလုံးဆိုင္ရာ ကိစၥေပမယ့္ အပူခ်ိန္အနိမ့္အျမင့္ ကြာျခားမႈဟာ ႏိုင္ငံတစ္ခုခ်င္းအလိုက္ Green Zone Areaေပၚမွာလည္း မူတည္ေနတယ္။ ကမာၻ႔ Environmental ပညာရွင္ေတြရဲ႕ေထာက္ျပမႈအရ လက္ရွိကမာၻကို ျပန္က်န္းမာလာေစဖို႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကို သဘာဝနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ Lawေတြထဲကေန စီစစ္ခြင့္ျပဳမႈ၊ အစိုးရနဲ႔ ပုဂၢလိကစီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြၾကားက အက်ိဳးအျမတ္ရွာေဖြမႈမွာ ေျပာင္းလဲသတ္မွတ္ရမယ့္ ဥပေဒေတြအလိုက္ လုပ္ေဆာင္မႈနဲ႔ 3R Systemကို အသုံးျပဳမႈေတြကပဲ အေထာက္အကူျဖစ္လိမ့္မယ္။

လက္ရွိျမန္မာမွာ ႏိုင္ငံျခားသားကို လုပ္ကြက္ေပးထားတဲ့ Projectတိုင္းမွာ Environmental Lawတို႔ GZLတို႔ဆိုတာ ေခ်ာင္ကပ္ေနတဲ့ ဥပေဒေတြပါ။ ျမစ္ဆုံတို႔၊ ဖားကန္႔တို႔၊ ျမန္မာရဲ႕အလယ္ပိုင္းနဲ႔ အေပၚပိုင္းမွာ ျပန္႔က်ဲေနတဲ့ တ႐ုတ္ပိုင္ သခြားေမႊးခင္း၊ ရာဘာခင္းတို႔နဲ႔ တျခား တြင္းထြက္ Projectေတြက သက္ေသေပါ့။ သဘာဝတရားဆိုတာ ျဖစ္လာမွ ခ်က္ခ်င္းထျပင္လို႔ရတဲ့အရာ မဟုတ္ပါဘူး။ ႏွစ္အဆက္ဆက္ ထိန္းသိမ္းလုပ္ေဆာင္မွ ျပင္လို႔ရတဲ့ကိစၥပါ။

အခုျမန္မာ မွာ ငါးႏွစ္အတြင္း °C Rate ျမင့္တက္လာမႈက သိသာလြန္းတဲ့ ဂဏန္းကိုျပေနၿပီ။ ဒါေတြက ၿပီးခဲ့တာေတြရဲ႕ အက်ိဳးဆက္ကိုခံရတာေပမယ့္ ေနာက္ျဖစ္လာမယ့္ အက်ိဳးဆက္အတြက္ေတာ့ ျပင္ဆင္မွရပါလိမ့္မယ္။ ဒီလိုႏိုင္ငံေရး၊ သဘာဝအေရးကို ထည့္မေျပာရင္ေတာင္ လက္ရွိ ကာလမွာ ဆင္ဆင္ျခင္ျခင္နဲ႔ ေနထိုင္သင့္တယ္။ အသက္အ႐ြယ္ႀကီးသူေတြက ပိုဂ႐ုစိုက္သင့္သလို၊ လူငယ္ေတြကလည္း ေပါ့ဆလို႔မရဘူး။ အပူရွိန္ေၾကာင့္ ထိခိုက္ျဖစ္ပ်က္မႈမွာ လူငယ္လူႀကီး မခြဲထားပါဘူး။

က်န္းမာေရးနည္းအရ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးနဲ႔ ေလဝင္ေလ ထြက္ေကာင္းတာကိုဝတ္မယ္၊ ေရမၾကာခဏ ေသာက္ေပးမယ္၊ အကာအကြယ္မဲ့အျပင္ထြက္တာေတြကို ေရွာင္မယ္၊ Airconခန္းထဲေနတာဆိုၿပီး ဖင္ယားစြာနဲ႔ Energy Wasteျဖစ္မႈေတြကို ဆင္ျခင္မယ္၊ ပူလို႔ဆိုၿပီး ပန္ကာဖြင့္အိပ္တဲ့ Suicideနည္းေတြ ကိုေရွာင္မယ္၊ သဘာဝနည္းေရာ က်န္းမာေရးနည္းေတြကိုပါ အေလးထားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဆင္ေျပပါတယ္။

မသိနားမလည္တဲ့ လူႀကီးေတြ ကိုယ့္အိမ္မွာရွိရင္လည္း ေျပာျပရင္း ဆင္ျခင္ၾကေပါ့ဗ်ာ။ မဆင္ျခင္လို႔ကေတာ့ ပန္ကာနဲ႔ေနေန Aircon ခန္းထဲေနေန အေသဆိုးနဲ႔ေသမယ့္အပူခ်ိန္ပါ။ Aircon ခန္းထဲက Room Temperatureနဲ႔ အျပင္က Temperature ကို ခ်က္ခ်င္းေျပာင္းမိရင္ Body Temperatureရဲ႕အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ မ်ိဳးကန္းတတ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ Aircon ခန္းထဲေနၿပီး မဆင္မျခင္နဲ႔ အျပင္တန္း မထြက္သင့္သလို အျပင္ကျပန္လာတာ နဲ႔ Airconကို ဂိတ္ဆုံးတင္ၿပီး အေအးခံပစ္တာမ်ိဳးက ဆင္ျခင္သင့္တယ္။ ဒါကဆရာႀကီးလုပ္ေျပာတယ္မထင္ပါနဲ႔။ ကိုယ္က EEဖက္ကျဖစ္လို႔ ဒီလိုေျပာင္းလဲလာတဲ့ အပူခ်ိန္ျမင့္ေနတဲ့ျမန္မာမွာ Environmentalနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သိသေလာက္ကို ဆင္ဆင္ျခင္ျခင္ေနေစခ်င္ လို႔ ျပန္မွ်ေဝ႐ုံပါ။

Htet Wa Na

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *